Υπάρχουν νησιά που τα επισκέπτεσαι για να «δεις», και νησιά που τα επισκέπτεσαι για να «νιώσεις». Τα Κύθηρα ανήκουν αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Το Τσιρίγο, όπως το αποκαλούν με μια γλυκιά νοσταλγία οι ντόπιοι, δεν σου αποκαλύπτεται αμέσως. Απαιτεί να χαμηλώσεις τους ρυθμούς σου, να κλείσεις το GPS και να αφεθείς στις αισθήσεις σου.
Έχοντας περπατήσει κάθε σπιθαμή αυτού του ευλογημένου τόπου, ξεχωρίζω τις 10 εμπειρίες που θα σε κάνουν να ερωτευτείς τα Κύθηρα βαθιά και παντοτινά.
1. Να νιώσεις το δέος του ηλιοβασιλέματος από το Κάστρο της Χώρας
Καθώς το απόγευμα προχωρά, ανηφορίζεις το πέτρινο καλντερίμι από την κεντρική πλατεία της Χώρας προς την καστροπολιτεία. Ο αέρας εκεί ψηλά μυρίζει αλμύρα και φασκόμηλο. Όταν φτάνεις στις πολεμίστρες, η θέα κόβει την ανάσα: το Καψάλι απλώνεται στα πόδια σου σαν δίδυμη αγκαλιά, η Χύτρα ορθώνεται επιβλητική στο πέλαγος και ο ήλιος βυθίζεται αργά στο Ιόνιο, βάφοντας τα ενετικά τείχη με ένα βαθύ, πορφυρό χρώμα. Εκείνη τη στιγμή, καταλαβαίνεις γιατί αυτό το νησί θεωρείται ουτοπικό.
2. Να βουτήξεις στα απόκοσμα νερά στο Καλάδι
Δεν είναι απλά μια παραλία· είναι μια ιεροτελεστία. Αφού κατεβείς τα περίπου 120 πέτρινα σκαλοπάτια, αντικρίζεις το σήμα κατατεθέν του νησιού. Ο χαρακτηριστικός μεγάλος βράχος χωρίζει την ακτή στα τρία. Το βοτσαλάκι είναι πεντακάθαρο, και το χρώμα των νερών έχει μια τόσο βαθιά, διάφανη τυρκουάζ απόχρωση που νιώθεις ότι κολυμπάς σε φυσική πισίνα. Αν κολυμπήσεις μέσα από τη μικρή σπηλιά στο τέλος της παραλίας, θα βρεθείς σε ένα εντελώς απομονωμένο, σχεδόν μυστικό κολπάκι. Δείτε όλες τις παραλίες των Κυθήρων
3. Να χαθείς στο «νεραϊδένιο» σκηνικό του Μυλοποτάμου
Αφήνεις πίσω σου την καλοκαιρινή ζέστη και μπαίνεις σε έναν μικρό, καταπράσινο παράδεισο που μοιάζει να έχει ξεπηδήσει από σελίδες παραμυθιού. Στον Μυλοπόταμο, ο ήχος από τα τρεχούμενα νερά σε καθοδηγεί. Πρώτα συναντάς τον καταρράκτη της «Φόνισσας» (ή Νεράιδας) πνιγμένο στα πλατάνια. Αν συνεχίσεις να περπατάς στο μονοπάτι της ρεματιάς, θα ανακαλύψεις τους μισογκρεμισμένους νερόμυλους, όπου η φύση έχει αγκαλιάσει τις παλιές πέτρινες ανθρώπινες κατασκευές. Η δροσιά και η ηρεμία του τοπίου είναι καθηλωτικές.
4. Να πιεις τον πρωινό καφέ σου στο καρτποσταλικό λιμανάκι του Αβλέμονα
Ο Αβλέμονας έχει μια ενέργεια που σε ηρεμεί ακαριαία. Το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να ξυπνήσεις νωρίς, πριν ζεστάνει ο ήλιος, και να καθίσεις για έναν ελληνικό καφέ δίπλα στο λιμανάκι. Ο μικρός, προστατευμένος κολπίσκος μοιάζει με κυκλαδίτικη πισίνα, με τα λευκά σπιτάκια και τις βάρκες να καθρεφτίζονται στα ακίνητα νερά. Μετά τον καφέ, μια βουτιά από τα βράχια απευθείας στα βαθιά νερά είναι ο ιδανικός τρόπος για να ξεκινήσει η μέρα. Δείτε αναλυτικά όλα τα χωριά των Κυθήρων.
5. Να γευτείς γνήσια Φατουράδα και ζεστά παξιμάδια στον Καραβά
Η γαστρονομία των Κυθήρων είναι δεμένη με την ταυτότητά τους. Στο βόρειο τμήμα του νησιού, στον καταπράσινο Καραβά, αξίζει να επισκεφθείς τον παραδοσιακό φούρνο που στεγάζεται σε έναν παλιό ελαιότριβο. Η μυρωδιά του φρεσκοψημένου λαδοπαξίμαδου με γλυκάνισο σε προσελκύει από μακριά. Συνόδευσέ το με ένα ποτηράκι ντόπια Φατουράδα – το παραδοσιακό λικέρ του νησιού από τσίπουρο, κανέλα και γαρύφαλλο. Η γεύση είναι γλυκιά, ζεστή και απόλυτα αυθεντική.
6. Να εξερευνήσεις τη μυστικιστική καστροπολιτεία της Παλαιοχώρας
Η Παλαιοχώρα, η μεσαιωνική πρωτεύουσα του νησιού (ο Άγιος Δημήτριος), κουβαλά μια βαριά, σχεδόν απόκοσμη ιστορία. Χτισμένη σε ένα στρατηγικό σημείο, κρυμμένη ανάμεσα σε γκρεμούς για να μην φαίνεται από τη θάλασσα, καταστράφηκε ολοσχερώς το 1537 από τον πειρατή Μπαρμπαρόσα. Περπατώντας ανάμεσα στα ερείπια των βυζαντινών ναών και των σπιτιών, στην άκρη ενός τρομακτικού φαραγγιού, νιώθεις το βάρος του παρελθόντος και το δέος της άγριας τοποθεσίας.
7. Να κάνεις θαλάσσιο ταξίδι μέχρι την απόκρημνη βραχονησίδα Χύτρα
Αν ο καιρός το επιτρέπει, μπαίνεις στο καραβάκι από το Καψάλι με προορισμό τη Χύτρα, το επιβλητικό βράχο που στέκεται απέναντι από το λιμάνι. Εκεί, κρυμμένη μέσα στο βράχο, βρίσκεται μια τεράστια θαλάσσια σπηλιά. Όταν το σκάφος μπαίνει μέσα, το φως του ήλιου φιλτράρεται από το νερό δημιουργώντας ένα εκτυφλωτικό, φωσφορίζον μπλε χρώμα. Η εμπειρία του να κολυμπάς μέσα στη σπηλιά, παρέα με τα γεράκια που φωλιάζουν στα βράχια, είναι μοναδική.
8. Να ζήσεις την εμπειρία ενός παραδοσιακού πανηγυριού
Τα Κύθηρα κρατούν τις παραδόσεις τους ζωντανές. Αν βρεθείς στο νησί τον Δεκαπενταύγουστο στο πανηγύρι της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας (της προστάτιδας του νησιού) ή του Δεκαπενταύγουστου στον Ποταμό, πρέπει να μείνεις μέχρι αργά. Γύρω από τα τραπέζια, ντόπιοι και επισκέπτες γίνονται μια παρέα, το ντόπιο κρασί ρέει άφθονο και ο παραδοσιακός «Τσιριγώτικος» χορός παρασύρει τους πάντες σε έναν ρυθμό που κρατά μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Δείτε το πρόγραμμα Φεστιβάλ Κυθήρων.
9. Να αναζητήσεις τον «Αμάραντο» στα βράχια της νότιας πλευράς
Ο Αμάραντος (ή Σεμπρεβίβα) είναι το χρυσό σύμβολο των Κυθήρων. Πρόκειται για ένα μικρό, κίτρινο λουλούδι που φυτρώνει αποκλειστικά στα πιο απόκρημνα, παραθαλάσσια βράχια του νησιού και, όπως λέει και το όνομά του (Sempre Viva – Πάντα Ζωντανή), δεν μαραίνεται ποτέ, διατηρώντας το χρώμα του για χρόνια. Το να περπατήσεις στις ερημικές, νότιες ακτές και να εντοπίσεις αυτό το μικρό θαύμα της φύσης να επιβιώνει μέσα στους βράχους και την αρμύρα, είναι μια βαθιά ποιητική εμπειρία.
10. Να νιώσεις τη γαλήνη της βραδινής βόλτας στα στενά της Χώρας
Όταν η μέρα φεύγει και οι προβολείς φωτίζουν το Κάστρο, η Χώρα μεταμορφώνεται. Τα λευκά σπιτάκια με τις γαλάζιες πόρτες, τα στενά σοκάκια («στενάκια»), τα παλιά αρχοντικά με τα ενετικά οικόσημα και οι περιποιημένες αυλές με τις βουκαμβίλιες συνθέτουν ένα σκηνικό απόλυτης ηρεμίας. Εδώ δεν θα βρεις δυνατή μουσική και φασαρία. Μόνο ψιθύρους, τον ήχο των βημάτων στα μάρμαρα και τη γλυκιά αίσθηση ότι ο χρόνος στα Κύθηρα έχει, επιτέλους, σταματήσει.
